محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى
153
خلد برين ( فارسى )
همدان نموده در آن ديار در مرغزارى جنت آثار نزول اجلال فرمود و روزى چند در آن مكان نزهت بنيان كامياب و كامران به بسط بساط عدل و احسان پرداخته از آنجا رايت عزيمت به صوب ادراك سعادت زيارت مهبط انوار فيض ازلى يعنى مرقد معطر امامزاده سهل على - حفت بالانوار الجلى - بر افراخت و در آن مقام لازم الاحترام به مراسم زيارت و طواف اقدام نموده مجاوران و خدام آن آستان عرش احترام را به اعطاى صلات و صدقات دلجوئى فرمود . و بنا بر آن كه اساس عمارت آن بقعهء لازم الاحترام روى به اندراس نهاده بود فرمان و الا نافذ گرديد كه مهندسان و معماران پايهشناس گنبدى عالى و عمارتى متعالى بر سر آن مرقد معطر ، اساس نهادند و در اندك فرصتى ابواب تمامى بر روى آن گشاده در نادرهكارى ، داد چابكدستى دادند . و چون به ميامن ورود شاهنشاه جليل در آن بقعهء كعبه مرتبه چشمهء عذبى مانند زمزم از اثر مقدم اسماعيل به هم رسيد قبهء عالى شان بر فراز آن چشمهء كوثر مثال به ارتفاع آسمان برافراختند . و نزديك به آن عين الحيات سعادتمندان ، درياچهاى همچشم چشمهء حيوان و درياى عمان در كمال تكلف و شان ساختند و تا آن عمارت و چشمه سار نمونهء جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ « 1 » تواند بود بر اطراف آن چهار باغى دلگشا و بوستانى فرح افزا طرح انداختند ، و از انواع گلهاى رنگارنگ و اقسام اشجار غرايب آثار ، چهار خيابانش را نمونهء ارم ذات العماد ، الَّتِي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي - الْبِلادِ « 2 » ساختند . و چون خاطر خطير شهريار كشورگير از تأسيس و تعمير آن بناى خلد تأثير فراغت يافت رايت عزيمت به صوب صواب ييلاق سورلوغ بر افراخت . و چون بقيهء ايام تابستان را گاهى به صيد و شكار و زمانى به شرب اقداح راح خوشگوار و صحبت ساقيان گلچهر لاله عذار به سرآورده چون باد خزان ، دامن زن آن گلستان گرديد عنان عزيمت به صوب قشلاق معطوف گردانيد .
--> ( 1 ) - مواضع فراوان از قرآن كريم . ( 2 ) - سورهء فجر ، آيهء 8 .